بیماری موکورمایکوزیس یا قارچ سیاه (گاهی اوقات زیگومایکوزیس نامیده می شود) یک عفونت قارچی جدی اما نادر است که توسط گروهی از کپک ها به نام موکورمایست ایجاد می شود. این قارچها در محیط انسان، بهویژه در خاک و مواد آلی در حال پوسیدگی مانند برگها، تودههای کمپوست (ضایعات آلی پوسیده که به عنوان کود در کشاورزی استفاده میشود)، کود حیوانی یا چوب در حال پوسیدگی وجود دارند. افراد با قرار گرفتن در معرض انواع هاگ این قارچ در محیط به این بیماری مبتلا می شوند. قارچ سیاه و هاگ آن در خاک بیشتر است و در هوا معلق است و در تابستان و پاییز بیشتر از زمستان یا بهار دیده می شود. همه انواع عفونت های ریه یا سینوسی می توانند پس از استنشاق محیطی حاوی هاگ های این نوع کپک ایجاد شوند. عفونت قارچ سیاه یا موکورمایکوز معمولا در افرادی رخ می دهد که مشکلات زمینه ای دارند یا داروهایی مصرف می کنند که توانایی بدن را برای مبارزه با میکروب ها و بیماری ها کاهش می دهد. پس از اینکه قارچ از طریق بریدگی ها، خراش ها، سوختگی ها یا سایر انواع آسیب های پوستی وارد پوست شد، پوست فرد می تواند به قارچ سیاه تبدیل شود. معمولاً این بیماری اغلب با تکثیر هیف ها در داخل و اطراف رگ های خونی گسترش می یابد و سپس در اطراف سوراخ های بینی و چشم ها ظاهر می شود و باعث سیاهی بینی می شود و اگر کنترل نشود با حرکت به سمت مغز کشنده است و می تواند کشنده باشد به ویژه در افراد مبتلا به دیابت یا سیستم ایمنی ضعیف.
علائم قارچ سیاه
اگر علائمی دارید که فکر می کنید ممکن است مربوط به موکورمایکوز باشد، بهتر است در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید. موکورمایکوزیس اغلب سینوس ها، مغز یا ریه ها را درگیر می کند. در حالی که عفونت های دهان یا مغز شایع ترین علائم موکورمایکوز هستند، قارچ می تواند سایر نواحی بدن مانند دستگاه گوارش، پوست و سایر سیستم های اندام را نیز تحت تاثیر قرار دهد. در موارد نادر، فک بالا ممکن است تحت تاثیر موکورمایکوزیس قرار گیرد. وجود رگ های خونی فراوان در ناحیه صورت و فک معمولا از عفونت قارچی جلوگیری می کند، اگرچه قارچ های خطرناکی مانند قارچ سیاه اغلب می توانند بر این مشکل غلبه کرده و سیستم ایمنی را دور بزنند.
چندین علامت اصلی وجود دارد که نشان دهنده بیماری با قارچ سیاه است، یکی از آنها عفونت قارچی عروق است که منجر به تشکیل لخته خون و مرگ بافت های اطراف به دلیل از دست دادن خون رسانی می شود. اگر این بیماری بر مغز تاثیر بگذارد، علائم ممکن است شامل سردرد یک طرفه پشت چشم، درد صورت، تب، احتقان بینی تبدیل به ترشحات سیاه و سفید و سینوزیت حاد همراه با تورم چشم باشد.
پوست آسیب دیده ممکن است در مراحل اولیه عفونت نسبتاً طبیعی به نظر برسد. این پوست به سرعت قرمز می شود و ممکن است به دلیل مرگ بافت قبل از سیاه شدن متورم شود. موکورمایکوز منتشر معمولاً در افرادی رخ می دهد که قبلاً در معرض سایر بیماری ها بوده اند، بنابراین تشخیص علائم مرتبط با قارچ سیاه دشوار است. بیماران مبتلا به عفونت منتشر در مغز ممکن است تغییراتی در وضعیت روانی یا کما داشته باشند.
سایر اشکال موکورمایکوز می تواند به ریه ها، پوست یا در سراسر بدن گسترش یابد. علائم ممکن است شامل مشکل در تنفس و سرفه مداوم، در موارد مرگ بافت، تهوع و استفراغ، هموپتزی و درد شکم باشد. علائم موکورمایکوز به محل رشد قارچ در بدن بستگی دارد. علائم قارچ سیاه مغزی سینوسی شامل موارد زیر است:
تورم صورت
سردرد
گرفتگی بینی یا سینوس
ضایعات سیاه روی پل بینی یا قسمت بالای دهان که به سرعت بدتر می شوند.
حرارت
علائم قارچ سیاه ریه شامل تب، سرفه، درد قفسه سینه و تنگی نفس است. بیماری قارچ سیاه ممکن است به صورت تاول یا زخم و ضایعات پوستی ظاهر شود و ناحیه آلوده ممکن است سیاه شود. علائم دیگر شامل درد، تب، قرمزی بیش از حد یا تورم در اطراف زخم است. علائم موکورمایکوز دستگاه گوارش شامل موارد زیر است:
معده درد
تهوع و استفراغ
خونریزی از دستگاه گوارش
انواع قارچ سیاه
دو نوع بالینی اصلی بیماری قارچی سیاه وجود دارد که عفونت سینوس های مغز و ریه شایع ترین آنهاست. علائم بیماری قارچی سیاه، شروع سریع نکروز بافتی (تخریب) با یا بدون تب است. نکروز یا مرگ بافت در اثر حمله این کپک به رگ های خونی و ترومبوز (تشکیل لخته خون در رگ) ایجاد می شود. بنابراین، این بیماری در افراد مختلف با شرایط جسمی و جسمی متفاوت، از جمله در وجود بیماریهای زمینه ای خاص، علائم و تظاهرات متفاوتی دارد. به عنوان مثال، یک نوع از این بیماری بیماران سرطانی را تحت تاثیر قرار می دهد، در حالی که نوع دیگری بر کودکان تاثیر می گذارد.
چه نوع افرادی به موکورمایکوزیس مبتلا می شوند؟
موکورمایکوزیس یک بیماری نادر است اما در افرادی که بهداشت فردی و محیطی ضعیفی دارند یا در افرادی که دارو هایشان توانایی بدن برای مبارزه با میکروبها و بیماریها را کاهش میدهد، شایعتر است. گروه های خاصی از افراد بیشتر در معرض ابتلا به موکورمایکوزیس هستند، از جمله افرادی که دارای بیماری ها و شرایط زیر هستند:
دیابت شیرین، به ویژه با کتواسیدوز دیابتی (یک عارضه خطرناک دیابت که می تواند منجر به مرگ و کما شود)
افراد مبتلا به سرطان
افرادی با پیوند عضو
افرادی با پیوند سلول های بنیادی
افراد مبتلا به “نوتروپنی” به این معنی است که تعداد گلبول های سفید خون آنها کم است.
در افرادی که به مدت طولانی از کورتون استفاده می کنند، این داروها سیستم ایمنی بدن را سرکوب می کنند و همچنین باعث افزایش سطح قند خون در افراد دیابتی و غیر دیابتی می شوند. اعتقاد بر این است که هر دوی این عوارض در بیماری قارچ سیاه نقش دارند.
افرادی که برای مدت طولانی مواد مخدر تزریق می کنند.
افرادی که آهن زیادی در بدن دارند (یا مبتلا به هموکروماتوز)
آسیب پوستی ناشی از جراحی، سوختگی یا زخم
نارس بودن و وزن کم هنگام تولد (برای موکورمایکوز دستگاه گوارش نوزاد)